بررسی بهترین ماژیک و هایلایتر برای دانش‌آموزان؛ رنگی‌تر از همیشه بخون!

در دنیای امروز که حجم اطلاعات به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته، یادگیری مؤثر و عمیق، دشوارتر از هر زمانِ دیگری است؛ به‌همین خاطر تلاشی سازمان‌یافته برای درکِ مطالب، بدل به یک نیاز اساسی نه فقط برای دانش‌آموزان و دانشجویان، بلکه برای تمام افراد بدل شده است.

در میانِ این هیاهو، روش‌های مختلفی برای بهبود کیفیت مطالعه و افزایش تمرکز وجود دارد و ما می‌خواهیم یک راهِ ساده و کاربُردی را معرفی کنیم: استفاده از هایلایتر. این ابزار اگرچه بسیار ساده به نظر می‌رسد؛ اما بسیار کارآمد است و کمک می‌کند تا بتوانیم اطلاعات مهم را از میان انبوهی از اطلاعات تشخیص داده و هنگام مرورشان، به‌راحتی به نکاتِ اصلی دست پیدا کنیم.

در واقع استفاده از هایلایتر نه‌تنها به درک و یادآوری مطالب کمک می‌کند، بلکه فرآیند مطالعه را نیز بهینه‌تر کرده و زمان یادگیری را کاهش می‌دهد. این امر به‌ویژه برای دانش‌آموزان و دانشجویانی که با حجم بالای مطالب درسی مواجه هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است.

تاریخچه‌ هایلایتر و مخترع آن

هایلایترها، یکی از مهم‌ترین نوآوری‌ها در دنیای لوازم تحریر محسوب می‌شوند. تاریخچه‌ی استفاده از هایلایتر به اواسط قرن بیستم بازمی‌گردد.

اولین هایلایتر را فردی به نام یوشیوکی کوندو (Yukio Horie) در دهه‌ی ۱۹۶۰ اختراع کرد. او که برای شرکت Pentel کار می‌کرد، جوهری را توسعه داد که روی کاغذ نیمه‌شفاف بود و باعث می‌شد نوشته‌ها در عینِ حال که قابل خواندن هستند، اما هم‌زمان برجسته نیز باشند. این جوهر به‌گونه‌ای طراحی شده بود که از پشت صفحه نشت نکند و سریع خشک شود.

پس از این اختراع، شرکت آلمانی Schwan-STABILO در سال ۱۹۷۱ با معرفی اولین هایلایتر فلورسنت که به نام STABILO BOSS شناخته می‌شود، بازار این محصول را متحول کرد. این مدل با رنگ‌های درخشان و طراحی ارگونومیک خود، محبوبیت بالایی پیدا کرد و هنوز هم یکی از معروف‌ترین هایلایترهای جهان است.

در دهه‌های بعد، با پیشرفت فناوری تولید جوهر، برندهای مختلفی مانند Faber-Castell، Pilot، Sharpie و Bic مدل‌های متنوع‌تری از هایلایترها را وارد بازار کردند.

اضافه شدن رنگ‌های متنوع‌تر به‌جای رنگ زرد کلاسیک، طراحی نوک‌های مختلف (پهن، باریک، دوطرفه) برای کاربردهای گوناگون، استفاده از جوهرهای بر پایه‌ی آب که برای محیط زیست بی‌ضررتر بودند و تولید هایلایترهای پاک‌شونده و نامرئی برای کاربردهای خاص، پیشرفت‌هایی است که در این سال‌ها به عمل آمده است.

هایلایتر در دنیای دیجیتال

با گسترش فناوری و ظهور کتاب‌های الکترونیکی، مفهوم هایلایت دیجیتال نیز مطرح شد. اکنون ابزارهایی مانند Adobe Acrobat، Kindle، Microsoft Word و بسیاری از اپلیکیشن‌های یادداشت‌برداری امکان هایلایت کردن متون دیجیتال را فراهم کرده‌اند که کاربردی مشابه هایلایترهای فیزیکی دارد.

چرا باید از هایلایتر استفاده کرد؟

پاسخ به این سؤال ساده است. اگر می‌خواهید تمرکز خود را مدیریت و از حواس‌پرتی‌تان هنگامِ مطالعه یا کار جلوگیری کنید، پیشنهادِ ما استفاده از هایلایتر است. ذهن، فرایندِ پیچیده و خاصِ خود را دارد. وقتی کسی در حال مطالعه‌ی متنی طولانی و پیچیده است، ذهن به دلیلِ خستگی راهِ فرار برای خود تدارک دیده و حواس به چیزهای دیگری جلب می‌شود. مثلا ممکن است حتی یک تَرَک روی دیوار هم جذاب به نظر برسد و ساعت‌ها شما را مشغول کند. این اتفاق باعث از بین‌رفتنِ تمرکز می‌شود؛ اما با استفاده از هایلایتر، توجه فرد مستقیماً به قسمت‌های مهم معطوف شده و از اتلاف انرژی ذهنی روی بخش‌های غیرضروری جلوگیری می‌شود.

برای کارایی بیش‌تر، بهتر است از یک هایلایتر بهره نگیرید، استفاده از رنگ‌های مختلف برای دسته‌بندی اطلاعات، ساختارِ یادگیری را تقویت می‌کند. استفاده از هایلایتر فقط به مطالعه‌ی درسی محدود نمی‌شود. در محیط‌های کاری و حرفه‌ای نیز این ابزار می‌تواند تأثیر بسزایی در افزایش بهره‌وری داشته باشد. اگر کارمند، محقق، نویسنده هستید یا هر شغلِ دیگری دارید که نیاز به دسته‌بندی اطلاعات دارد، می‌توانید از هایلایتر برای برجسته کردن نکات کلیدی گزارش‌ها، مقالات و اسناد مهم استفاده کنید، تا هنگام نیاز به آنان، احتیاجی به خواندن کامل متن نداشته باشید و سریع‌تر به اطلاعات موردنظر دسترسی پیدا کنید. 

مزایای استفاده از هایلایتر

الف: افزایش تمرکز و دقت: با هایلایت کردن بخش‌های مهم متون می‌شود به آسانی روی نکات کلیدی تمرکز کرد. این روش از حواس‌پرتی جلوگیری می‌کند و شما را به نکاتِ کلیدی یک متن هدایت می‌کند. بدین ترتیب ذهن به‌طور ناخودآگاه بر روی این قسمت‌ها متمرکز می‌شود و از پرداختن به جزئیات غیرضروری جلوگیری می‌کند.

ب: جلوگیری از خستگی ذهنی:‌ خواندن مداوم و یکنواخت یک متن ممکن است ذهن را خسته کند و باعث کاهش تمرکز شود. اما برجسته‌سازی مطالب کلیدی، مطالعه را راحت‌تر کرده و انرژی ذهنی را به‌طور بهینه مصرف می‌کند. این کار به مغز کمک می‌کند تا بدون احساس خستگی، اطلاعات را پردازش کند.

ج: کاهش استرس ناشی از حجم زیاد اطلاعات: مشاهده‌ی صفحات پر از متن ممکن است اضطراب ایجاد کند و باعث شود فرد احساس کند که مطالب زیادی برای یادگیری دارد. هایلایت کردنِ اطلاعات مهم به تقسیم‌بندی محتوا کمک کرده و ذهن را آرام‌تر و متمرکزتر می‌کند.

د: افزایش تعامل فعال با متن: خواندن یک متن بدون هایلایت کردن یک فرآیند منفعل است، اما زمانی که فرد بخش‌های مهم را مشخص می‌کند، ذهن به‌طور فعال درگیر یادگیری می‌شود. این تعامل، فرآیند مطالعه را بهینه‌تر می‌کند.

ه: بهبود یادآوری و بازیابی اطلاعات: هایلایت کردن مطالب، حافظه‌ی بصری را تقویت کرده و هنگام مرور، ذهن سریع‌تر می‌تواند اطلاعات کلیدی را به خاطر بیاورد. این موضوع به‌ویژه هنگام مرور برای امتحانات یا ارائه‌های علمی، به تمرکز و بازیابی سریع اطلاعات کمک می‌کند.

و: مدیریت زمان و جلوگیری از اتلاف وقت: با مشخص کردن نکات کلیدی، فرد می‌تواند در زمان مرور، تنها قسمت‌های هایلایت‌شده را مطالعه کند و از اتلاف وقت روی مطالب غیرضروری جلوگیری کند.

و بالاخره کمک به یادداشت‌برداری بهتر: هایلایترها به دانش‌آموزان کمک می‌کنند تا از نوشتن یادداشت‌های اضافی خودداری کنند و با برجسته کردن نکات مهم در همان کتاب یا جزوه، اطلاعات لازم را به دست آورند.

معایب استفاده‌ی نادرست از هایلایتر

باید به این نکته توجه کرد که اگرچه هایلایتر ابزاری مفید برای مطالعه و سازماندهی اطلاعات است، اما استفاده‌ی نادرست از آن می‌تواند باعث کاهش کارایی و حتی آسیب به فرآیند یادگیری شود، پس هنگام استفاده از آن به این نکات توجه کنید:

بسیاری از افراد هنگام مطالعه، تقریباً تمام متن را هایلایت می‌کنند، به‌جای اینکه فقط نکات کلیدی را مشخص کنند. این کار باعثِ کاهش تمرکز بر اطلاعات مهم می‌شود؛ چون مغز تفاوتی بین بخش‌های هایلایت‌شده و متن اصلی قائل نمی‌شود و در نتیجه مرور مطالب سخت‌تر می‌شود. پس:‌ فقط جملات یا کلمات کلیدی را هایلایت کنید، نه کل پاراگراف‌ها.

استفاده از رنگ‌های زیاد هم باعث حواس‌پرتی می‌شود و نه‌تنها استرس‌تان را بیشتر می‌کند که باعثِ نامنظم شدن یادداشت‌ها و سخت شدن یادآوری مطالب می‌شود.

برخی افراد متن را می‌خوانند و بدون اینکه درباره‌ی اهمیت آن فکر کنند، صرفاً قسمت‌هایی را هایلایت می‌کنند. پس ابتدا متن را کامل بخوانید و درک کنید، سپس بخش‌های کلیدی را مشخص کنید.

از آن طرف برخی دانش‌آموزان فقط به هایلایت کردن اکتفا می‌کنند و از روش‌های دیگر مثل یادداشت‌برداری، خلاصه‌نویسی و تمرین فعال استفاده نمی‌کنند و هنگامِ آماده‌شدن برای امتحان یا هنگامِ ارائه‌ی کار، فقط به مرور هایلایت‌ها اکتفا می‌کنند، در حالی‌که لازم است اطلاعات به شکلِ عمیقی پردازش شوند.

چه هایلایتری انتخاب کنیم؟

برای انتخاب بهترین ماژیک و هایلایتر، باید به چند ویژگی کلیدی توجه کنید که نمونه‌هایی از آن را ذکر می‌‌کنیم:

اول اینکه جوهرِ یک هایلایتر، باید شفاف و یکنواخت باشد تا روی متن خوانایی خوبی ایجاد کند. سعی کنید از رنگ بیش از حد تیره یا روشن که متن را ناخوانا می‌کند، اجتناب کنید. از طرفی جوهر باید در برابر کم‌رنگ شدن مقاوم باشد.

نکته‌ی مهم دیگر این است که هایلایتر نباید جوهر را به پشت کاغذ منتقل کند و علاوه بر آن به سرعت خشک شود تا از لکه شدن یا پخش شدن روی کاغذ جلوگیری کند.

از هایلایتری استفاده کنید که نوکِ محکمی داشته باشد و پس از چند بار استفاده تغییر شکل ندهد. ممکن است برخی از هایلایترها بوی تند و نامطبوعی داشته باشند که برای برخی آزاردهنده باشد، پس هنگامِ خرید به این ماجرا نیز دقت کنید.

برندهای محبوبِ هایلایتر

برخی برندها، کیفیتِ بالایی دارند و از آن طرف استفاده از آنان دست را خسته نمی‌کند. خب طبیعی است که بهترین مدل‌ها مربوط به شرکت‌های شناخته‌شده‌ای چون استدلر (Staedtler)، استابیلو (Stabilo Boss)، فابر کاستل (Faber-Castell) و پنتل (Pentel) است؛ اما در این سال‌های شرکت‌های ایرانی بسیاری، هایلایترهایی با کیفیتِ خوب تولید کرده‌اند که از جمله‌ی آن می‌توان به پارسیکار، پنتر، سی.کلاس،کنکو و آریا اشاره کرد.

در انتخاب این برندها مهم این است که بدانید دنبال کیفیت بالا و دوام هستید یا قیمت برایتان اهمیت دارد؛ اما به هر حال بهتر است قبل از خرید، نوع جوهر (زودخشک، ضد نشت، و پایه آب)، طراحی ارگونومیک و رنگ‌های موجود را بررسی کنید تا بهترین انتخاب را داشته باشید.

نکاتِ مهم در انتخاب هایلایتر

انتخاب صحیح رنگ‌ها و استفاده‌ی اصولی از آن، در کیفیت یادگیری و بهره‌وری داشته باشد. پیشنهاد ما این است که از یک رنگ برای تعاریف، رنگ دیگر برای نکات مهم و رنگ سوم برای مثال‌ها استفاده کنید تا ذهن‌تان نظم بگیرد. رنگ‌هایی مانند زرد، صورتی، سبز و آبی از محبوب‌ترین‌ها هستند. در این زمینه چند پیشنهاد وجود دارد:

زرد: نکات کلیدی و مهم

صورتی: تعاریف علمی و اصطلاحات مهم

سبز: مثال‌ها و نمونه‌ها

آبی: تاریخ‌ها، نام‌ها و اطلاعات عددی

نارنجی: سؤالات و نکاتی که نیاز به بررسی بیشتر دارند

به هر حال توصیه‌ی ما این است که از هایلایترها استفاده کنید تا با نتایجِ مثبتِ آن آشنا شوید.

منابع: jetpens , executivepensdirect