بهترین اسباب‌بازی‌ها برای کودکان کمتر از 3 سال

بازی چیزی است که تمام کودکان انجام می‌دهند. این کار اصلی آن‌ها است و اسباب‌بازی‌ها ابزارهای آن‌ها هستند. با توجه به تعداد زیادی از مراحل مهم رشد جسمی و شناختی که باید به آن‌ها دست یابند، انتخاب و کیفیت اسباب‌بازی‌هایی که در اختیار کودک قرار می‌گیرد، بسیار مهم است. بهترین اسباب‌بازی‌ها برای کودکان کمتر از ۳ سال، اسباب‌بازی‌هایی هستند که هم سرگرم‌کننده و هم آموزشی باشند. این گروه سنی در حال رشد و توسعه مهارت‌های حرکتی، شناختی، اجتماعی و احساسی است و اسباب‌بازی‌ها می‌توانند نقش مهمی در این فرآیند ایفا کنند. در این نوشته، به معرفی بهترین اسباب‌بازی‌ها برای کودکان کمتر از ۳ سال می‌پردازیم و ویژگی‌های هر کدام را توضیح خواهیم داد.

چرا انتخاب اسباب‌بازی‌های مناسب اهمیت دارد؟

کودکان در این سن به اسباب‌بازی‌هایی نیاز دارند که آن‌ها را در تعامل با محیط اطرافشان قرار دهد و در عین حال تعامل را تشویق کند. در ماه‌های اولیه زندگی، نوزادها عمدتاً مهارت‌های شناختی خود را از طریق مشاهده توسعه می‌دهند زیرا توانایی نگه داشتن یا دستکاری اسباب‌بازی‌ها را ندارند. اما وقتی رشد می‌کنند، کودکان شروع به تعامل فیزیکی با اسباب‌بازی‌ها می‌کنند و از طریق بازی یاد می‌گیرند.

اسباب‌بازی‌ها ممکن است بافت‌های مختلف یا صداهای خاصی تولید کنند و باید به گونه‌ای طراحی شوند که تخیل کودک را تحریک کرده و در عین حال مناسب مرحله رشدی او باشند. اکثر نوزادان ۱۲ ماهه در حال دندان درآوردن هستند، بنابراین تمایل دارند اسباب‌بازی‌های خود را به دهان ببرند تا درد را تسکین دهند.

برخی اسباب‌بازی‌ها تنها یک کارکرد خاص دارند، یعنی فقط برای هدف خاص خود استفاده می‌شوند. اسباب‌بازی‌هایی که بیشترین ارزش بازی را دارند، آن‌هایی هستند که می‌توانند برای اهداف مختلف استفاده شوند و کودک می‌تواند از آن‌ها به صورت فردی یا در حین بازی با دیگر کودکان استفاده کند. اسباب‌بازی‌های چندکاره همچنین می‌توانند بازی خلاقانه را تشویق کنند، مانند شبیه‌سازی موقعیت‌های اجتماعی که به توسعه آگاهی بیشتر کودک از جهان کمک کرده و او را به کاوش و حل مشکلات تشویق می‌کند. اسباب‌بازی‌های خوب نباید محدود به جنسیت باشند و باید برای پسرها و دخترها جذاب باشند. بازی همچنین فرصت خوبی برای تقویت پیوند بین والدین و کودک است.

اسباب‌بازی‌های حسی

کودکان در این گروه سنی در حال کشف دنیای اطراف خود هستند و از طریق حس‌های مختلف مانند بینایی، شنوایی و لامسه یاد می‌گیرند. اسباب‌بازی‌های حسی می‌توانند به آنها در این فرآیند کمک کنند. یکی از بهترین انتخاب‌ها در این زمینه، اسباب‌بازی‌هایی هستند که از مواد مختلف ساخته شده‌اند و ویژگی‌هایی چون تغییر رنگ، صداهای متنوع یا بافت‌های متفاوت دارند.

مثل توپ‌های نرم و رنگارنگ که در اندازه‌های مختلف وجود دارند و کودک می‌تواند آنها را لمس کرده، بچرخاند و بیندازد.

یا اسباب‌بازی‌های موزیکال که با فشار دادن دکمه‌ها یا ضربه زدن به آنها صداهای مختلف تولید می‌کنند.

این نوع اسباب‌بازی‌ها به کودکان کمک می‌کنند تا به تدریج دنیای اطرافشان را با حواس خود شناسایی کنند و به تمرین مهارت‌های حرکتی بپردازند.

اسباب‌بازی‌های چندحسی دارای بافت‌ها، صداها و تحریکات بصری مختلف هستند که کودکان را از نظر شناختی و فیزیکی مشغول می‌کنند. اسباب‌بازی‌های حسی به کودکان این امکان را می‌دهند که همزمان با بازی، کشف و لذت ببرند.

1. اسباب‌بازی‌های حسی (Sensory Toys): فواید و کاربردها در کودکان اوتیستیک

بلوک‌های ساختمانی

بلوک‌های ساختمانی یکی از محبوب‌ترین و مؤثرترین اسباب‌بازی‌ها برای کودکان کمتر از ۳ سال هستند. این بلوک‌ها نه تنها مهارت‌های حرکتی کودک را تقویت می‌کنند، بلکه خلاقیت و تفکر منطقی را نیز در آنها پرورش می‌دهند. کودکان با چیدن و ساختن اشکال مختلف، مفاهیم پایه‌ای همچون تقارن، تعادل و ساختار را یاد می‌گیرند.

مثل بلوک‌های چوبی که کودک می‌تواند آنها را روی هم قرار دهد و سازه‌های ساده بسازد.

یا بلوک‌های رنگارنگ پلاستیکی که اغلب به صورت مجموعه‌های مختلف با شکل‌های متفاوت هستند.

بلوک‌ها همچنین فرصتی برای آموزش مفاهیم اساسی مانند اندازه‌ها، رنگ‌ها و شکل‌ها فراهم می‌کنند. علاوه بر این، می‌توانند به بهبود توانایی‌های حل مسئله کمک کنند، زیرا کودک برای قرار دادن قطعات در کنار هم نیاز به تفکر دارد.

کتاب‌های تصویری

کتاب‌های تصویری یکی از بهترین راه‌ها برای تحریک تخیل و زبان‌آموزی کودکان هستند. این کتاب‌ها با تصاویری جذاب و ساده، مفاهیم مختلفی همچون حیوانات، رنگ‌ها، اعداد و اشکال را معرفی می‌کنند. در این سنین، کودکان معمولاً از شنیدن داستان‌های ساده و نگاه کردن به تصاویر لذت می‌برند. والدین می‌توانند با صدای بلند داستان‌ها را برای آنها بخوانند که این امر باعث تقویت زبان‌آموزی و ارتباط احساسی آنها با والدین می‌شود.

مثل کتاب‌هایی با صفحات پارچه‌ای یا پلاستیکی که کودک می‌تواند آنها را لمس کرده و به راحتی ورق بزند یا کتاب‌هایی با تصاویر برجسته یا آینه‌های کوچک که توجه کودک را جلب می‌کنند.

کتاب‌های تصویری همچنین می‌توانند به تقویت حافظه و تمرکز کودک کمک کنند. وقتی کودک در حین گوش دادن به داستان، تصاویر را مشاهده می‌کند، ارتباط بین تصاویر و کلمات را یاد می‌گیرد.

اسباب‌بازی‌های حرکتی و تعادلی

کودکان زیر ۳ سال معمولاً در حال توسعه مهارت‌های حرکتی بزرگ خود هستند. اسباب‌بازی‌هایی که نیاز به حرکت و تعادل دارند، می‌توانند به تقویت این مهارت‌ها کمک کنند. این نوع اسباب‌بازی‌ها شامل وسایل بازی برای دویدن، پرش و حرکت‌های بدنی مختلف هستند.

مثل اسکوترهای کوچک یا چرخ‌های تعادلی که کودک می‌تواند با آن‌ها راه برود یا بچرخد یا توپ‌های بزرگ که کودک می‌تواند آن‌ها را بغلتاند یا به سمت خود بیاورد.

این اسباب‌بازی‌ها به کودکان کمک می‌کنند تا هماهنگی بدن و حرکات خود را تقویت کنند و همچنین در توسعه قدرت و استقامت جسمی آنها مؤثر هستند. به علاوه، بازی با این نوع اسباب‌بازی‌ها موجب شادی و سرگرمی کودک می‌شود و باعث می‌شود انرژی‌های خود را به طور سالم و مثبت تخلیه کند.

اسباب‌بازی‌های تقویت‌کننده زبان

کودکان در این سنین در حال یادگیری زبان و کلمات هستند. اسباب‌بازی‌هایی که بتوانند به تقویت مهارت‌های زبانی کودک کمک کنند، از اهمیت بالایی برخوردارند. این اسباب‌بازی‌ها می‌توانند شامل دکمه‌های صوتی، کارت‌های تصویری یا حتی بازی‌های تعاملی باشند.

مثل اسباب‌بازی‌های صوتی که با فشردن دکمه‌ها کلمات، اعداد، رنگ‌ها یا اشکال را می‌گویند. یا کارت‌های تصویری که با نشان دادن تصاویر حیوانات، اشیاء یا فعالیت‌ها، کودک را با دنیای اطرافش آشنا می‌کنند.

این نوع اسباب‌بازی‌ها می‌توانند باعث افزایش دایره لغات کودک شوند و به او کمک کنند تا ارتباطات شفاهی خود را تقویت کند. همچنین بازی با این اسباب‌بازی‌ها می‌تواند باعث تقویت حافظه و تمرکز کودک گردد.

اسباب‌بازی‌های دندانی

در دوران نوزادی و اوایل کودکی، کودکان شروع به دندان درآوردن می‌کنند و این موضوع می‌تواند موجب ناراحتی و بی‌قراری آن‌ها شود. اسباب‌بازی‌های دندانی می‌توانند به تسکین این دردها کمک کنند. این اسباب‌بازی‌ها معمولاً از مواد نرم و ایمن ساخته شده‌اند که کودک می‌تواند آنها را گاز بزند و از این طریق درد دندان درآوردن را کاهش دهد.

مثل حلقه‌های دندانی که پر از مایع یا مواد سرد هستند و به تسکین درد دندان‌ها کمک می‌کنند. یا عروسک‌های نرم که دارای قسمت‌هایی برای گاز زدن و ماساژ دادن لثه‌ها هستند.

این اسباب‌بازی‌ها نه تنها باعث تسکین درد کودک می‌شوند، بلکه مهارت‌های حسی و حرکتی کودک را نیز تحریک می‌کنند. از آنجا که این اسباب‌بازی‌ها اغلب رنگارنگ و جذاب هستند، به کودک در شناسایی رنگ‌ها و بافت‌ها نیز کمک می‌کنند.

حیوانات

بیشتر کودکان از سنین خیلی پایین به دنیای حیوانات علاقه‌مند هستند و این تم اغلب برای سال‌ها باقی می‌ماند. اسباب‌بازی‌های حیوانات فرصت‌های بی‌پایان بازی و آموزشی فراهم می‌کنن. کودکان درباره دنیای طبیعی یاد می‌گیرند و زبان مرتبط را همراه با آن می‌آموزند.

عروسک‌ها و شخصیت‌های داستانی از جنس نرم

عروسک‌ها و فیگورهای نرم یکی دیگر از اسباب‌بازی‌های محبوب برای کودکان زیر ۳ سال هستند. این اسباب‌بازی‌ها به کودکان کمک می‌کنند تا مفاهیم عاطفی و اجتماعی را درک کنند و روابط انسانی را از طریق بازی‌های تخیلی یاد بگیرند. کودک می‌تواند با عروسک‌ها صحبت کند، آنها را در آغوش بگیرد یا با آنها نقش بازی کند.

عروسک‌های نرم که می‌توانند به صورت حیوانات، شخصیت‌های کارتونی یا انسان‌ها باشند و عروسک‌های قابل شستشو که کودک می‌تواند آنها را در آغوش بگیرد و از آن‌ها مراقبت کند.

این نوع اسباب‌بازی‌ها به تقویت مهارت‌های اجتماعی و عاطفی کودک کمک می‌کنند. آنها یاد می‌گیرند که احساسات خود را با عروسک‌ها یا شخصیت‌ها به اشتراک بگذارند و این تجربه می‌تواند به رشد احساسات همدلی و محبت در کودک منجر شود.

1. سفر به گذشته: نگاهی به اولین اسباب‌بازی‌های تاریخ

اسباب‌بازی‌های هل دادنی و کشیدنی

اسباب‌بازی‌های هل دادنی حمایت اضافی برای کودکانی که هنوز به تنهایی قادر به ایستادن نیستند، فراهم می‌آورند و به تقویت تعادل و هماهنگی کمک می‌کنند. هر دو نوع اسباب‌بازی‌های هل دادنی و کشیدنی اعتماد به نفس را تقویت می‌کنند. کودکان به شدت از هل دادن یا کشیدن اسباب‌بازی‌ها لذت می‌برند و این امر یکی از گزینه‌های محبوب اسباب‌بازی است.

سازهای موسیقی، درام‌ها

کودکان این سن علاقه دارند با صداها و ریتم‌های مختلف آزمایش کنند. هر نوع ساز کوبه‌ای که صدا تولید کرده و آزادی موسیقی را ایجاد کند، به کودکان این امکان را می‌دهد که صداهای مختلف را آزمایش کنند.

وسایل نقلیه

وسایل نقلیه برای کودکان همچنان انتخابی بسیار محبوب هستند و برای فعال کردن بازی‌های نقش‌آفرینی و تحریک تخیل عالی هستند. از شبیه‌سازی رانندگی در جاده با خودروها تا بارگیری کامیون‌ها و استفاده از وسایل سنگین مانند لودرها، تراکتورها و ماشین‌های آتش‌نشانی.

اسباب‌بازی‌های چکش‌زنی

اسباب‌بازی چکش‌زنی کلاسیک که اشکال به پایین کوبیده می‌شوند و دوباره بالا می‌آیند، ظاهراً یکی از اسباب‌بازی‌های محبوب برای کودکان کوچک است. این نوع اسباب‌بازی نه تنها سرگرم‌کننده است، بلکه روش فوق‌العاده‌ای برای تقویت هماهنگی دست و چشم و مهارت‌های دستی فراهم می‌کند.

چیزهایی برای خلق

مدادرنگی و ماژیک‌های غیرسمی و قابل شست‌وشو، قلم‌موهای بزرگ و رنگ‌آمیزی با انگشت، کاغذ بزرگ برای نقاشی و رنگ‌آمیزی، کاغذ رنگی، قیچی مخصوص کودکان با نوک کند، تخته‌سیاه و گچ بزرگ مثال‌هایی برای این نوع اسباب‌بازی هستند.

نکات قابل توجه در انتخاب اسباب‌بازی‌ها  

در انتخاب اسباب‌بازی به دنبال ویژگی‌های زیر باشید.

رنگ‌های روشن

کودکان معمولاً جذب رنگ‌های روشن و متضاد می‌شوند. این رنگ‌ها نه تنها تحریک بصری ایجاد می‌کنند بلکه می‌توانند برای آموزش و تقویت زبان نیز استفاده شوند.

سطوح بازتابی

کودکان در حدود ۱۲ ماهگی به انعکاس‌ها و حتی ظاهر خود در آینه علاقه‌مند می‌شوند. اسباب‌بازی‌هایی که آینه دارند، هم کنجکاوی کودک را تحریک می‌کنند و هم سرگرمی ایجاد می‌کنند.

آرایه‌های صدا دار

اگرچه آرایه‌ها ظاهری ساده دارند، اما در واقع مزایای شناختی زیادی ارائه می‌دهند، مانند بهبود هماهنگی چشم و دست و افزایش آگاهی از اشیاء.

ایمنی و اسباب‌بازی‌های کودکان

اسباب‌بازی‌های ایمن برای کودکان خردسال باید به خوبی ساخته شده باشند و بدون قطعات تیز یا شکسته باشند و با رنگ‌های غیرسمی و بدون سرب رنگ‌آمیزی شده باشند، نشکن باشند و به راحتی تمیز شوند.

هنگام انتخاب اسباب‌بازی‌ها برای کودکان زیر ۳ سال، اطمینان حاصل کنید که قطعات یا اجزای کوچکی وجود ندارد که ممکن است در گلو گیر کنند و باعث خفگی شوند.

مهم است که به یاد داشته باشید که استفاده معمولی از اسباب‌بازی‌ها می‌تواند باعث شود که اسباب‌بازی که زمانی ایمن بود، به خطرناک تبدیل شود. بزرگترها باید به طور منظم اسباب‌بازی‌ها را بررسی کنند تا مطمئن شوند که در وضعیت خوبی هستند.

بسیاری از مواد بازی ایمن و مناسب معمولاً اقلامی هستند که در خانه پیدا می‌شوند. جعبه‌های مقوایی، کاسه‌ها و درپوش‌های پلاستیکی و دیگر «گنجینه‌ها» می‌توانند به روش‌های مختلف توسط کودکان در سنین مختلف استفاده شوند.  هنگامی که فهرست‌های زیر از اسباب‌بازی‌های پیشنهادی برای کودکان در سنین مختلف را می‌خوانید، به یاد داشته باشید که هر کودک با سرعت خاص خود رشد می‌کند. اقلام موجود در یک فهرست تا زمانی که ایمن باشند می‌توانند انتخاب‌های خوبی برای کودکان کوچکتر یا بزرگتر از محدوده سنی پیشنهادی باشند.

سخن آخر

در نهایت، بهترین اسباب‌بازی‌ها برای کودکان زیر ۳ سال، باید علاوه بر سرگرم‌کنندگی، آموزشی و ایمن نیز باشند. این اسباب‌بازی‌ها می‌توانند به رشد فیزیکی، شناختی و اجتماعی کودک کمک کنند و آنها را برای مرحله‌های بعدی زندگی آماده سازند. انتخاب صحیح اسباب‌بازی در این دوران می‌تواند تأثیر زیادی بر توسعه توانایی‌ها و مهارت‌های مختلف کودک داشته باشد. بنابراین، والدین باید با توجه به نیازهای رشدی کودک خود، اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنند که در عین سرگرم‌کننده بودن، مفید و آموزنده نیز باشند.

منابع: nytimes , madeformums , fatbraintoys